موضوع: آموزش زبان C (گام به گام)

مقدمه

شروع برنامه نویسی با الگوریتم آغاز می شود و پس از نوشتن الگوریتم و احیانا رسم فلوچارت، برنامه نویسی آغاز می شود. ماشین (کامپیوتر) از برنامه ایی که ما نوشتیم سر در نمی آورد وما هم از زبان ماشین سر در نمی آوریم! ما برنامه را به یک زبان برنامه نویسی سطح بالا (یعنی برنامه ایی که به سطح زبان انسان نزدیک است) نوشته و بعد آن را تبدیل به یک برنامه قابل اجرا بر روی کامپیوتر(زبان سطح پایین یا زبان ماشین) می نماییم.

اولویت و تقدم اپراتورها و عملگرهاي زبان C در حالت كلي

وقتي كه در يك عبارت چندين عملگر مورد استفاده قرار مي گيرند تقدم عملگرها به صورت جدول زیر خواهد بود :





اگر در يك عبارت چندين عملگر وجود داشته باشد و درآن از پرانتز نيز استفاده شود ، تقدم پرانتز از ساير عملگرها بيشتر بوده و عبارت داخل پرانتز زودتر ارزيابي مي شوند .


درنتيجه اجراي چند دستور فوق ابتدا x+y انجام شده برابر با 15 خواهد بود سپس عدد 3 از 15 كسر مي شود كه 12 حاصل مي گردد و بعد از آن عمل ضرب انجام خواهد شد که برابر با 60 ( 5 * 12 ) مي باشد و عملگر تقسيم (/) آخرين مرحله است که 60 تقسیم بر 4 شده و حاصل کل عبارت عدد 15 در s قرار می گیرد.

تبدیل انواع

وقتي كه متغيرهاي با نوع هاي مختلف در يك عبارت با يكديگر تركيب مي شوند بايد تبديل نوع صورت گيرد . قاعده كلي اين است كه نوع هاي با طول كوچك تر به نوع هايي با طول بزرگتر تبديل مي شوند . مثلا" اگر دو متغير از نوع كاراكتري و عددي صحيح با يكديگر تركيب شوند ، نوع كاراكتري به عددي صحيح تبديل مي شود .

مثال 1
کد:
char ch;
int i;
float f;
double d;
result =( ch/i )+( f*d )- ( f+i )



همان طور كه از مثال 1 پيداست ، نوع نتيجه double خواهد بود .

علاوه بر تبديل انواع در عبارات ، در احكام انتساب نيز ممكن است تبديل انواع صورت گيرد . در تبديل انواع اطلاعاتي از بين مي روند كه بايد در نتيجه حاصل از احكام انتساب دقت كافي به خرج داد. در ذيل تبديل انواع در احكام انتساب مشاهده مي شود :

کد:
int x;
char ch;
float f;
ch= x;
x= f;
f= ch;
f= x;



كليه احكام انتساب فوق قابل انجام بوده و از طرف كامپايلر زبان C هيچ گونه خطايي گزارش نمي شود . اطلاعاتي كه ممكن است در تبديل انواع از بين بروند . در جدول زیر آمده است .

بايت كم ارزش - بايت باارزش
وقتي يك متغير int به يك متغير char انتساب داده مي شود بايت كم ارزش متغير از نوع int به متغير char منتقل شده ولي بایت ارزش متغير int از دست ميرود. (جایی که متغیر کاراکتر از نوع 8 بیتی و متغیر int از نوع 16 بیتی است.

ساختار زبان C

همانطور كه قبلا" گفته شده زبان برنامه نویسی C یک زبان ساخت يافته است و هر برنامه در اين زبان شامل يك يا چند تابع است . يكي از اين توابع كه اسم آن ()main است به عنوان تابع اصلي برنامه و بقيه توابع بعنوان تابع عرضي (فرعی) هستند . اجراي برنامه با اجرای تابع اصلي ، يعني ()main شروع مي شود. در نوشتن برنامه ، بايد تابع اصلي و سپس بقيه توابع را بنويسيم . تعريف يك تابع در داخل تابع ديگر امكان پذير نيست ولي هر تابع مي تواند يك يا چند تابع ديگر را فراخواني نمايد .

برخلاف زبانهاي ديگر كه زير روال و توابع دو چيز جداگانه اي هستند در C همگي تحت عنوان تابع بررسي مي شوند . كليه متغيرهايي كه در برنامه استفاده مي شوند بايد تعريف شوند و منظور از تعريف متغير ، نامگذاري و تعيين نوع آن است . متغيرها در C مقدار اوليه ندارند و تا متغيري مقدار نگيرد قابل استفاده نخواهد بود .

شكل زیر ساختمان ساده يك برنامه به زبان C را نشان مي دهد كه پس از مطالعه مفاهيم ديگري از زبان C ، آن را تكميل تر خواهيم كرد .



اولين تابع برنامه ، main است . ابتدا متغيرهاي مورد استفاده اين تابع تعريف می شوند سپس دستورات تابع اصلي با يك { شروع و به } ختم مي شود . طبیعی است که بعضي از دستورات تابع اصلي ممكن است فراخواني توابع f1 ، f2 وغيره نيز باشند.
f1 و f2 دو تابع فرعي هستند كه در برنامه وجود دارند.
همانطوري كه مشاهده مي گردد تعريف توابع فرعي پس از تابع اصلي صورت مي گيرد. در زبان C فرض ميشود كه نتايج حاصل از تابع بصورت int است كه اگر غير از اين باشد ، بايد ضمن تعريف متغيرها و توابع استفاده شده در برنامه به كامپايلر اعلان شود .