1. مهمان گرامی، جهت ارسال پست، دانلود و سایر امکانات ویژه کاربران عضو، ثبت نام کنید.
    بستن اطلاعیه

معرفی کامل موسیقی ایرانی و سازهای آن+ انواع نت و ردیف

شروع موضوع توسط Techressive ‏28/2/19 در انجمن موسیقی

  1. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    کشورهای مختلفی از جمله یونان، ترکیه، کشورهای آسیای میانه و … متاثیر از موسیقی ایرانی (موسیقی سنتی ایرانی یا کلاسیک) بوده اند. این موسیقی قدمتی بیش از تاریخ میلادی دارد واز آن زمان بصورت سینه به سینه منتقل شده و آن بخش هایی که بیشتر مورد پسند بوده، امروزه هنور زنده است.

    تاریخچه مختصر
    در ایران باستان هنگام برآمدن و فرو رفتن خورشید گروهی به نواختن طبل و كرنا می پرداختند. در اوستا بخش یسناها آمده كه پزشكان بیماران خود را با موسیقی ایرانی درمان می كردند. در آن دوران سه نوع موسیقی آئینی (دینی)، بزمی و رزمی مرسوم بوده است، همچنین در جشن های طبیعت و روزهای تاریخی و ملی نواها و موسیقی ایرانی ویژه ای اجرا می شد. در دوران هخامنشیان سرودها و ترانه هایی به نام هوره در جنگ ها و جشن ها اجرا می كردند كه امروزه در ایلام و سرزمین های غرب ایران با همین نام رایج است.
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  2. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    انواع سازهای موسیقی کلاسیک ایرانی به سه بخش تقسیم می شوند:
    • فلزی
    • سفالی
    • چوبی
    و از لحاظ شکل صدای تولید شده هم به یک دسته بندی سه تایی مطابق زیر می رسیم:
    • سازهای زهی مانند:
      زخمه‌ای: تار، دوتار، سه تار، عود، تنبور، بربط، چگور، رباب، قانون، چنگ- کششی: کمانچه، قیچک، سرود -زهی – کوبشی:سنتور
    • سازهای بادی: فلوت، نی، قره نی، نی انبان، کرنا، با لابان، وزله، سرنا، نفیر، دونیه، شمشال
    • سازهای ضربی: دایره، دهل، تنبک، نقاره، سنج، طاس، دف
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  3. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    جنس و صدای ساز
    سازهای فلزی که معمولاً از جنس برنج یا مس هستند، به طریق “ریخته گری یا چکش کاری” ساخته می‌شوند. سازهای سفالی، همانطور که از نام آن پیداست از جنس سفال (گل رس پخته شده) می‌باشد. برخی تنبک‌ها و سازهای بومی مانند طاس‌های پوستی و فاقد پوست از سفال – دستی یا با چرخ ساخته می‌شوند. سازهای چوبی به طریق «تراش و برش» ساخته می‌شوند. این گروه از سازها بیشترین و متنوع ترین سازها را درخود جای می‌دهد و آنجا که سخن از نواختن یا ساختن سازهای ایرانی است بیشتر این سازها در ذهن تداعی می‌گردد. اکثریت سازهای زهی و برخی سازهای ضربه‌ای به این روش ساخته می‌شوند.

    [​IMG]
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  4. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    ردیف در موسیقی ایرانی
    موسیقی ردیف دستگاهی امروز ایران از دورهٔ آقا علی‌اکبر فراهانی (نوازندهٔ تار دورهٔ ناصرالدین شاه) باقی‌مانده‌است. آقا علی اکبر فراهانی به‌واسطهٔ میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر) برای نشر موسیقی ایرانی به دربار دعوت شد. سپس این موسیقی توسط آقا غلامحسین (برادر زاده آقا علی‌اکبر) به دو پسر علی‌اکبرخان به نام‌های میرزا حسینقلی و میرزا عبدالله، آموخته شد و آنچه از موسیقی باستانی ایران امروزه مورد استفاده‌تر و معروف‌تر است، دسته‌بندی موسیقی توسط این دو استاد در قالب مجموعه نواخته‌ها و آموزش هایشان است که به نام «ردیف موسیقی» نامیده می‌شود.
    ردیف در واقع مجموعه‌ای از مثال‌های ملودیک در موسیقی ایرانی است که تقریباً با واژهٔ رپرتوار در موسیقی غربی هم‌معنی است. یک مجموعهٔ ردیف، مجموعه مثال‌هایی موسیقایی از هر کدام از گوشه‌های یک دستگاه‌است که بیانگر نسبت نت‌های مورد استفاده در آن گوشه و حال و هوای احساسی آن است. گردآوری و تدوین ردیف به شکل امروزی از اواخر سلسلهٔ زند و اوایل سلسلهٔ قاجار آغاز شده‌است. یعنی در اوایل دورهٔ قاجار سیستم مقامی موسیقی ایرانی تبدیل به سیستم ردیف دستگاهی شد و جای مقام‌های چندگانه را هفت دستگاه و پنج آواز گرفت.
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  5. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    انواع دستگاه در موسیقی ایرانی
    هر دستگاه موسیقی ایرانی، توالی‌ای از پرده‌های مختلف موسیقی ایرانی است که انتخاب آن توالی حس و شور خاصی را به شنونده انتقال می‌دهد. هر دستگاه از تعداد بسیاری گوشه موسیقی تشکیل شده‌است و معمولاً بدین شیوه ارائه می‌شود که از درآمد دستگاه آغاز می‌کنند، به گوشهٔ اوج یا مخالف دستگاه در میانهٔ ارائه کار می‌رسند، سپس با فرود به گوشه‌های پایانی و ارائهٔ تصنیف و سپس رِنگی اجرای خود را به پایان می‌رسانند. موسیقی سنتی ایران شامل هفت دستگاه و شش آواز است. هفت دستگاه ردیف موسیقی سنتی ایرانی عبارت‌اند از:

    • دستگاه شور
    • دستگاه سه‌گاه
    • دستگاه چهارگاه
    • دستگاه همایون
    • دستگاه ماهور
    • دستگاه نوا
    • دستگاه راست‌پنج‌گاه
    [​IMG]
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  6. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    تئوری موسیقی ایرانی
    آواز
    آواز معمولاً قسمتی از دستگاه مورد نظر است که می‌توان آنرا دستگاه فرعی نامید. آواز از نظرفواصل با دستگاه مورد نظر یکسان یا شبیه بوده و می‌تواند شاهد و یا ایست متفاوتی داشته باشد. به‌طور مثال آواز دشتی از متعلقات دستگاه شور و از درجه پنجم آن بوده و به عنوان مثال اگر شور سل را در نظر بگیریم ،دارای نت شاهد و ایست ((ر)) می‌باشد. بدین ترتیب در آواز شور ملودی با حفظ فواصل دستگاه شور روی نت ((ر)) گردش می‌کند و در نهایت روی همان نت می‌ایستد. به‌طور کلی هر آواز پس از ایست موقت روی ایست خودش ،روی ایست دستگاه اصلی (در این‌جا شور) باز می‌گردد. آواز‌های متعلق به دستگاه موسیقی ایرانی ۵تا هستند و عبارت‌اند از:

    – آواز ابوعطا ، متعلق به دستگاه شور (درجه دوم شور )
    – آواز بیات ترک (بیات زند)، متعلق به دستگاه شور ، (درجه سوم شور)
    – آواز افشاری ، متعلق به دستگاه شور، ( درجه چهارم شور)
    – آواز دشتی ، متعلق به دستگاه شور، (درجه پنجم شور)
    – آواز بیات اصفهان ، متعلق به دستگاه همایون ، ( درجه چهارم شور)
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  7. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    دستگاه شور، از دستگاه‌های موسیقی ایران است.
    غالب آوازهایی که خواننده آموزش ندیده ایرانی می‌خواند در یکی از مایه‌های این آواز می‌گنجد، از این رو این دستگاه را مادر موسیقی ایرانی هم خوانده‌اند. در میان دستگاه‌های ایرانی شور از همه بزرگ‌تر است. زیرا هر یک از دستگاه‌ها دارای یک عده آوازها و الحان فرعی‌ست ولی شور غیر از آوازهای فرعی دارای ملحقاتیست که هر یک به تنهایی استقلال دارد. آوازهای مستقلی که جزء شور محسوب می‌شود و هر یک استقلال دارد از این قرار است: ابوعطا، بیات ترک، افشاری و دشتی.

    آواز بیات ترک در پرده‌های شور نواخته می‌شود و جزو ملحقات آن طبقه بندی می‌شود، ولی چون از نظر شنوایی حسی شبیه دستگاه ماهور ایجاد می‌کند، برخی قایل به طبقه بندی آن تحت دستگاه ماهور هستند. در مکتب آوازی اصفهان آواز بیات ترک در مشتقات دستگاه ماهور به حساب می‌آید اما در مکتب تهران، مایه بیات ترک را جزء دستگاه شور به حساب می‌آورند.
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  8. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    مایه‌ها (متعلقات)
    • آواز ابوعطا
    • آواز دشتی (دشتستانی)
    • آواز افشاری
    • آواز بیات ترک – گاه بیات زند نیز برای اشاره به این آواز بکار برده شده
    • آواز بیات کرد – کردِ بیات نیز گفته می‌شود.
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  9. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    دستگاه سه‌گاه، یکی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی است.
    البته حالت این دستگاه در همه جا ثابت نیست و بویژه در مخالف بسیار با شکوه‌است و حتی آهنگهای شادی آوری در سه گاه فراوان هستند از جمله “امشب که مست مستم” گوشه‌های مهم دستگاه سه گاه عبارت‌اند از:

    ۱- درآمد: که معمولاً همه دستگاه‌ها با گوشه‌ای به نام درآمد که نشان دهنده حالت دستگاه است آغاز می‌شود.

    ۲- زابل: بر درجه سوم گام تاکید دارد.

    ۳- مویه: که بر درجه پنجم گام تاکید می‌کند و حالتی مانند شور دارد .

    ۴- مخالف: که بر درجه ششم گام تاکید دارد و حالت آن با سه گاه فرق دارد و می‌توان از این گوشه برای مرکب خوانی به اصفهان نیز استفاده کرد .

    دستگاه چهارگاه، یکی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی است. این دستگاه، از نظر علم موسیقی یکی از مهم‌ترین و زیباترین مقامات ایرانی است. گام آن مانند شور و همایون، پایین رونده و مثل گام ماهور و اصفهان بالارونده می‌باشد، چرا که در دو حالت محسوس است. یعنی می‌توان گفت که این گام، مخلوطی از گام سه‌گاه و همایون است و اگر نت دوم و ششم گام ماهور را ربع پرده کم کنیم، تبدیل به چهارگاه می‌شود.

    در گام چهارگاه همیشه دو علامت نیم پرده برشو و دو علامت ربعی فرو شو با هم وارد شده‌اند و فواصل درجات این گام نسبت به تونیک عبارت‌اند از: دو نیم‌ بزرگ، سوم بزرگ، چهارم درست، پنجم درست، ششم نیم بزرگ، هفتم بزرگ و هنگام، که دانگ‌های آن هم با یکدیگر برابرند. نت شاهد (تونیک) این دستگاه نیز در راست کوک «دو» است. حالت آغازین درآمدهای چهارگاه، با نت «لا» بسیار واضح و مشخص است و به این وسیله به راحتی می‌توان آن را از سایر گام‌ها تشخیص داد.

    [​IMG]
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.
  10. مدیر ارشد عضو کادر مدیریت مدیر ارشد

    تاریخ عضویت:
    ‏4/7/15
    ارسال ها:
    620
    تشکر شده:
    2,475
    امتیاز دستاورد:
    113
    جنسیت:
    مرد
    حرفه:
    Guitarist / Producer / Translator/ Gamer
    دستگاه همایون یکی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی است.
    این دستگاه به تناسب نام خود، حالتی شاهانه، اشرافی و باوقار دارد، ولی با این حال زمینهٔ اجرای بسیاری از لالایی‌ها و زمزمه‌های متداول در نقاط مختلف ایران است. همچنین از نغمه‌های این دستگاه در موسیقی زورخانه نیز استفاده می‌شود. به دلیل استفاده از یک گام خاص و تفاوت محسوس در گام بالا رونده و پایین رونده دستگاه همایون منحصر به فردترین دستگاه موسیقی ایرانی به شمار می‌رود. مقایسه سایر دستگاه‌های موسیقی ایرانی با موسیقی دیگر ملل و خصوصاً کشورهای هم‌جوار تشابه و یکسان بودن ریشه برخی را نشان می‌دهد. اما این مطلب در مورد دستگاه «همایون» صادق نیست. دستگاه همایون و یا به تعبیری «دستگاه عشاق»، با حالت محزون و اسرار آمیز خود گوشه‌های متعددی دارد که گوشه «بیداد» اوج این دستگاه تلقی می‌شود. از لحاظ مرکب خوانی این دستگاه به دستگاه‌های سه‌گاه و شور ارتباط دارد و وسعت این دستگاه را بیشتر می‌کند. آلبوم بیداد محمدرضا شجریان با آهنگ‌سازی پرویز مشکاتیان از جمله آهنگ‌هایی است که در این دستگاه ساخته شده‌است.
     
    AftabGardoon و m naizar از این پست تشکر کرده اند.